تفاوت ایزوپروپیل الکل با اتانول

آشنایی با اتانول

اتانول یک ترکیب الی از الکل هاست که با اسم الکل اتیلیک یا الکل میوه نیز شناخته می شود.اتانول خالص به صورت بی رنگ و شفاف است که بوی الکل آن برای افراد بسیار آشناست . اتانول در گرید های مختلف و برای مصارف متفاوتی تولید می شود ، اتانول مطلق یا اتانول خالص برای استفاده در صنایع آزمایشگاهی و تولید ترکیبات شیمیایی بسیار پرکاربرد است. اتانول 98 درصد برای تولید بسیاری از پرفیوم ها و ادکلن ها مورد استفاده قرار میگیرد و با کاهش خلوص اتانول به 70 درصد به بالا آنرا برای مصارف ضدعفونی در محصولات مختلف همچون مایع ضدعفونی کننده دست و ژل های ضدعفونی کننده مورد استفاده است.

ویژگی های اتانول

اتانول از نظر ظاهری هیچ تفاوتی با آب ندارد و تنها بوی آن است که در نگاه اول باعث تفکیک و تشخیص آن می شود اما از نظر دیگر پارامتر های شیمیایی هیچ شباهتی به یکدیگر ندارند . دمای جوش اتانول با خلوص بالا 78 درجه است اما دمای جوش آب 100 درجه است همچنین از نظر خوراکی اتانول ممکن است خالص نباشد و حاوی متانول نیز باشد که در مقادیر اندک میتواند باعث مسمومیت های شدید ، تخریب عنبیه چشم و کور شدن چشم ها شود.

در تولید بسیاری از مشروب های تقلبی از ترکیب اتانول با آب و اسانس و رنگ ها استفاده می شود به همین دلیل احتمال مسمومیت با مشروب های تقلبی بسیار زیاد است زیرا افراد بسیار کم اطلاعات اقدام به تولید این محصولات می کنند که ممکن است در نتیجه از اتانول صنعتی استفاده شود که حاوی مقادیر قابل توجهی متانول است و باعث مسمومیت با متانول صنعتی شود و یکی از سخت ترین مسمومیت های پزشکی است.

آشنایی با ایزوپروپیل الکل

ایزوپروپیل الکل یا ایزوپروپانول نیز یکی از حلال های شیمیایی است که بوی شبیه به الکل ها خصوصا اتانول را دارد ، ایزوپروپیل الکل از نظر ظاهری ، بو ، حلالیت ، آتش گیری و دیگر پارامتر ها با اتانول یکسان است و افراد عادی امکان تشخیص این دو محصول را از یکدیگر ندارند.

از ایزوپروپیل الکل در بسیار از صنایع از جمله داروسازی ، رنگ سازی ، چسب سازی ، جوهر سازی ، رزین ، تمیز کردن برد های الکترونیکی ، ضدعفونی کننده ، حلال تولید ادکلن ها و عطر ها و … مورد استفاده است.

ویژگی های ایزوپروپیل الکل

خواص ضدعفونی کنندگی ایزوپروپانول بسیار قوی است و امروزه درحال جایگزین شدن با اتانول است اما قدرت اشتعال بسیار بیشتری نسبت به اتانول دارد و همین مورد باعث شده تا برای تولید ضدعفونی کننده ها آنرا به فرم های ژل غلیظ تولید می کنند تا در دما های بالا دچار حریق نشود و بخارات آن نیز سمی است و به راحتی تبخیر می شود اما با استفاده از کربومر و ساخت ژل از تبخیر آن جلوگیری می شود .

یکی دیگر از مزایای استفاده از ایزوپروپیل الکل در شوینده ها و ضدعفونی کننده ها این است که برخلاف دیگر مواد رد و لک از خود به جای نمیگذارد و همچنین توانایی حل کردن روغن ها ، چربی ها ، ترکیبات آلی و رزین ها را دارد که برای استفاده در محصولات شوینده گزینه مناسبی شده است.

تفاوت های اتانول با ایزوپروپیل الکل

تفاوت اتانول و ایزوپروپیل الکل

تفاوت های اصلی اتانول با ایزوپروپیل الکل در کاربرد آنهاست ، چون از نظر ظاهری هیچگونه تفاوتی بین این دو محصولبب وجود ندارد و از دید عام مردم تشخیص آنکه از کدام ماده در حال استفاده هستند بسیار سخت است و شاید هم عملا غیر ممکن است . تنها راه تشخیص اینکه از کدام ماده استفاده شده است رجوع به محتویات و ماده اولیه نوشته شده روی بسته بندی محصولات است اما بازهم به جهت اینکه قیمت اتانول از ایزوپروپیل الکل ارزان تر است این محصول را جایگزین کنند اما بر روی بسته بندی اطلاعات دیگری نوشته شده باشد که در صورت استفاده خوراکی یا استنشاقی موجب مسمومیت های جدی شود.

ایزوپروپیل الکل و اتانول هردو به خوبی در هر حجمی در آب حل می شود و هردو محصول دارای سرعت تبخیر بالایی هستند . برای تشخیص اتانول از ایزوپروپیل الکل یکی از راه ها تشخیص از طریق بوی آن است ، بوی اتانول بسیار ملایم تر از ایزوپروپیل الکل است البته این روش ، بسیار روش ابتدایی و غیر قابل اعتمادی است زیرا اتانول نسبت به اینکه از چه ماده اولیه ای تولید شده باشد میتواند بوی شدید یا حتی بدون بو باشد.

یکی دیگر از تفاوت های اتانول با ایزوپروپیل الکل در نحوه سوختن این دو ماده است، برای این آزمایش یک محیط تاریک نیاز دارید تا مقدار اندکی اتانول را بسوزانید و رنگ شعله آنرا ببینید ، شعله اتانول به صورت آبی کم رنگ است و اگر همین تست را با ایزوپروپیل الکل انجام دهید خواهید دید که رنگ شعله آن زرد است یا آبی با لبه های زرد است ، البته این تست هم قابل اکتفا نیست چون در نهایت ممکن است به سلامت شما آسیب برساند.

بهترین روش برای تشخیص تفاوت اتانول با ایزوپروپیل الکل تست های آزمایشگاهی است که توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی یا اسپکتروسکوپی مادون قرمز انجام می شود و دقیق ترین حالت ممکن است اما برخی روش ها نیز وجود دارد که میتواند ساده تر به نتیجه رسید.

یکی از این روش ها ازمایش پتاسیم یدید و کلروفرم یا سود پرک است که اتانول در واکنش با این مواد رسوبات زرد رنگی ایجاد میکند که به یدوفرم معروف است اما اکر ایزوپروپیل الکل را جایگزین کنیم هیچ واکنشی صورت نمیگیرد.

از بین روش های معرفی شده تنها روش های آزمایشگاهی معتبر و مورد تایید شرکت آبتین شیمی است زیرا بالاترین دقت در این روش هاست و برای مصارف دارویی بسیار اهمیت دارد که آنالیز کالا معتبر بوده تا جان انسان ها در خطر قرار نگیرد.

اتانول را از کجا بخریم؟

برای خرید اتانول میتوانید از شرکت های فروشنده لوازم آزمایشگاهی اقدام کنید ، همچنین شرکت آبتین شیمی نیز اتانول با خلوص بالا جهت استفاده در صنایع آرایشی بهداشتی و دارویی به شرکت های معتبر فعال در این ضمینه فعالیت میکند و میتوانید این محصول را به صورت موجود و یا به صورت حواله ای خریداری نمایید.

نتیجه گیری

اتانول و ایزوپروپیل الکل هر دو از الکل‌های پرکاربرد در صنایع مختلف هستند، اما تفاوت‌های مهمی در خصوصیات، کاربردها و اثرات آن‌ها وجود دارد. اتانول علاوه بر خاصیت ضدعفونی‌کنندگی، در صنایع دارویی، آرایشی و حتی خوراکی (در خلوص بالا) استفاده می‌شود، در حالی که ایزوپروپیل الکل به دلیل سمیت بالا تنها در مصارف صنعتی و ضدعفونی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از نظر فیزیکی و شیمیایی، این دو ترکیب بسیار مشابه‌اند و تشخیص آن‌ها به روش‌های معمولی دشوار است. با این حال، روش‌هایی مانند بررسی بو، تست شعله و آزمایش یدوفرم می‌توانند کمک‌کننده باشند. دقیق‌ترین روش تشخیص این دو ماده، آزمایش‌های کروماتوگرافی و اسپکتروسکوپی است که در محیط‌های آزمایشگاهی انجام می‌شود.

در نهایت، هنگام خرید و استفاده از این ترکیبات، ضروری است که اطلاعات محصول روی بسته‌بندی را بررسی کرده و از منابع معتبر تهیه شود تا از خطرات احتمالی مانند مسمومیت و اشتعال جلوگیری گردد.

سوالات متداول

تفاوت اصلی اتانول و ایزوپروپیل الکل در چیست؟

تفاوت اصلی این دو ماده در کاربرد، سمیت و قدرت ضدعفونی‌کنندگی است. اتانول در صنایع دارویی، آرایشی و حتی خوراکی (در خلوص بالا) استفاده می‌شود، در حالی که ایزوپروپیل الکل به دلیل سمیت بالا، فقط در مصارف صنعتی و ضدعفونی قابل استفاده است. همچنین، ایزوپروپیل الکل قدرت ضدعفونی‌کنندگی بیشتری نسبت به اتانول دارد، اما سریع‌تر تبخیر شده و بخارات آن سمی است.

چگونه می‌توان اتانول را از ایزوپروپیل الکل تشخیص داد؟

روش‌های مختلفی برای تشخیص این دو ماده وجود دارد، از جمله:

بررسی بو → بوی اتانول ملایم‌تر از ایزوپروپیل الکل است.

تست شعله → اتانول شعله آبی کم‌رنگ دارد، اما ایزوپروپیل الکل شعله زرد یا آبی با لبه‌های زرد ایجاد می‌کند.

تست یدوفرم → اتانول در واکنش با یدید پتاسیم و هیدروکسید سدیم، رسوب زردرنگ ایجاد می‌کند، اما ایزوپروپیل الکل چنین واکنشی نشان نمی‌دهد.

روش‌های آزمایشگاهی دقیق → مانند کروماتوگرافی گازی و اسپکتروسکوپی مادون قرمز که دقیق‌ترین روش‌ها هستند.

چرا استفاده خوراکی از ایزوپروپیل الکل خطرناک است؟

ایزوپروپیل الکل کاملاً سمی است و مصرف آن می‌تواند باعث مسمومیت شدید، آسیب به سیستم عصبی و حتی مرگ شود. برخلاف اتانول که در خلوص بالا می‌تواند در محصولات خوراکی استفاده شود، ایزوپروپیل الکل حتی در مقادیر کم نیز برای بدن مضر است. به همین دلیل، مصرف خوراکی یا استنشاقی آن باید کاملاً اجتناب شود.

چرا ایزوپروپیل الکل در ضدعفونی‌کننده‌ها به شکل ژل استفاده می‌شود؟

ایزوپروپیل الکل قدرت اشتعال بالایی دارد و به سرعت تبخیر می‌شود. برای کاهش تبخیر و افزایش ایمنی، این ماده را به شکل ژل غلیظ در ضدعفونی‌کننده‌ها تولید می‌کنند. استفاده از کربومر در فرمولاسیون ژل باعث کاهش بخارات سمی و کنترل بهتر پخش ماده روی پوست می‌شود.